Oorsprong van de naam Kluit

 

De volgende verhaal heb ik overgenomen van een oude schrift van mijn schoonvader. Wat wel leuk is, is dat mijn man en zijn vader van grapjes houden, wat goed past bij het oorsprong van hun naam.

Wat is ook interessant is de opmerking over het verhaal van Jacob van Lennep, Klaasje Zevenster, dat een van de pleegvaders van Klaasje was gebaseerd op Ludovicus Kluit. Daar moet ik verder onderzoek erop doen.

De naam Kluit is in de familie dan eens geschreven Kluyt, ook wel Cluyt of Cluit , doch sedert 1804 schrijft men Kluit. Deze naam behoort onder die, waarvan de oorsprong met vrij groote zekerheid te ontdekken is. In de 15e. eeuw vond men in ons land vereenigingen, waarvan de leden van tijd tot tijd bijeenkwamen om door het voordragen van gedichten, tooneelspelen enz. den tijd aangenaam door te brengen.

Die tooneelspelen waren van dagelijkschen aard of behandelden godsdienstige onderwerpen, waarin toneelstukken uit de Bijbels Geschiedenis werden voorgesteld of die de gebreken der toenmalige geestelijken op een bespottelijke wijze tentoon stelden.

Die tooneelen hadden ook in het publiek plaats, hetzij op de openbare markt, hetzij in optochten, en daarddor brachten zij veel toe tot de uitbreiding der Hervorming.

De leden droegen den naam Rederijkers en de Vereeniging die van Kamer. Zij behoorden gewoonlijk tot den gezeten burger en aanzienlijken stand, dus tot de meest ontwikkelde burgers, die in staat waren de onkosten aan zulk een vereeniging ver bonden, te dragen.

Bij het opvoeren van toneelspelen had ieder lid een vaste rol te vervullen: de een speelde altijd voor Koning of Paus, een ander voor dokter, een derde voor Priester, een vierde voor boer of koopman, enz. enz.

Zoo was er een, aan wien de rol van(zooals wij zouden zeggen) komiek was opgedragen en wiens werk het was, den toeschouwer aan het lachen te maken door het vertoonen van allerlei grappen en het uiten van spotternijen.

Een grap werd toen een cluyt of Klucht genoemd, vandaar den naam kluchtspel. Die naam van Cluyt ging over op den persoon, die gewoon was ze te vertoonen en hij bleef dien behouden, zelfs toen in de 16e eeuw de spelen der Rederijkers op verzoek der Roomse geestelijkheid verboden werden Die naam was dus een familienaam geworden en werd reeds lang

voor 1648 door de familie gedragen. Door verloop van tijd en door verandering in de Nederlandsche taal is Cluyt veranderd in Kluyt en sinds 1804 bij de invoering eener algemeene spelling in Kluit.

De betrekking of beroep van Adriaan Kluit, met wien het geslachtsregister beging, is niet bekend. Zijn woonplaats was Dordrecht, zooals blijkt uit den naam der kerken, waar zijn kinderen gedoopt werden en van die der predikanten, die den doop toedienden.

Dat de familie Kluit tot den deftigen stand behoorde, blijkt uit het bezit van een eigen familiegraf in de Groote Kerk te Dordt en uit de namen der vrouwen, die gedeeltelijk predikants dochters waren, en ook nog voornamelijk daaruit, dat Kornelis Kluit, geboren in 1758, genaamd was naar Kornelis de Wit, Burgemeester van Dordrecht, namens wien hij ook ten doop gehouden werd.

Deze Kornelis de Witt was een kleinzoon van den beroemden Kornelis de Witt, Ruwaard van Putten, die in 1672 te s-Hage door de burgers zoo wreedaardig vermoord werd.

Uit dat vernoemen en ten doop houden is op te maken, dat de familie Kluit tot de patriottische partij behoorde.-, een rich ting, die door het drijven van Kornelis Kluit in 1785 en ver volgens zoo noodlottig is geworden, waardoor hij uit zijn bediening gezet en aan zijne kinderen het uitzicht op eervolle benoemingen benomen werd.

Ludovicus Kluit was volgens de overlevering een der pleegvaders van Klaasje Zevenster, die door den roman van v. Lennep zoo algemeen bekend is.

In 1749 vestigde de familie zich in de Hoeksche Waard, toen genoemde Ludovikus beroepen werd als predikant te Zuid-Beierland. Verschillende leden der familie hebben nadien belangrijke posten in Gemeente-en polderbesturen in de Hoeksche Waard bekleed.

De tegenwoordige pastorie te Mijnsheerenland is gesticht

door Kornelis Kluit tussen de jaren 1783 - 1787. Samuel Jan Kluit geb. 1790, behoorde onder de genoodigden bij het onthullen van het standbeeld te Dordrecht van Ary Scheffer, met wien hij twee jaren als schilder te Amsterdam heeft doorgebracht, voor Scheffer ter verdere oefening naar Parijs gezonden werd.